Merhaba, Yabancı!

Burada yeni gibi görünüyorsunuz. Eğer katılmak istiyorsanız düğmelerden birine tıklayınız.

Çok boyutlu zaman

0

Çok boyutlu zaman (multidimensional time) konusunu merak ediyorum. Zaman dediğimiz şey de çok boyutluysa, bu nasıl olabilir, neler olabilir? Bu konuda popüler bilimi aşmayacak düzeyde kaynak tavsiye edebilecek birileri var mı aramızda?

Etiketlendi:

Yorumlar

  • 0

    Sadece matematiğe dayanarak, birden fazla zaman olan bir uzayzaman için bir kaç "destekli sıkmada" bulunabilirim.

    -- Enerji dediğimiz kavram sadece bir büyüklük olmaktan çıkar, vektör haline gelir. Benzer şekilde iş, sıcaklık, basınç gibi kavramlar da vektör haline gelirler: Bu zamanlardan biri diğerlerine göre çok fazla baskın değilse de termodinamiği baştan yazmak gerekir. (Biri diğerlerine göre çok baskınsa diğer zamanları ihmal ederiz olur biter.)

    -- Birbirinden bağımsız farklı hız kavramları tanımlayabiliriz (farklı zamanlara göre türevler farklı hız verecekler), özellikle evrenin değişmez büyüklüklerinden biri dediğimiz ışık hızı için birden fazla farklı değerimiz olabilir.

    -- Kuantum mekaniği de dahil olmak üzere özel görelilik kullanan bütün sistemlerde aslında "zaman" boyutunu diğer boyutlardan ayıran tek matematiksel şey "metric" denilen bir nesnede uzaysal boyutların katsayısı pozitifken zamanın negatif olmasıdır. Hatta, bildiğimiz zamanı komplex sayı i ile çarpıp onu da uzaysal yapmak mümkündür (buna Euclidean time denir ve kuantum alan teorisinde sıkça kullanılır). Benzer şekilde uzaysal bir boyutu da zamansal boyuta çevirip iki zaman varmış gibi hesap yapmak mümkündür. Bu kolaylığın temeli, matematiksel olarak SO(a,b) grubu ve SO(a-1,b+1) grupları arasındaki ilişkiye dayanır

    -- Yukardaki matematiksel kolaylığa rağmen iki veya daha fazla sayıda zaman olmasının fiziksel karşılığı yok: Halihazırdaki bütün fizik kanunlarımız tek bir zamanın olduğu "gerçeği" üzerine kurulmuş durumda, örneğin "nedensellik" algımızın bugünkü anladığımız şekilde çalışması için sadece bir tane zaman olmalı!

Yorum yapmak içinOturum Açın yada Kayıt Olun .